FEITIZO

FEITIZO DO SOLPOR CHAIREGO

FEITIZO DO SOLPOR CHAIREGO

 

Atrapáronme as súas cores. O sol debuxando nas nubes un ave fénix de ás azul aço, planeando sobre amarelos e corais. Co azul areado coroando a viaxe.

O millo recén cortado despexou a chaira e o marrón da terra acompaña o noso camiño de outono.

A fin de semana remata e nós,  coma sempre… mantendo a feliz rutina das andainas.

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

ORBALLO

IMG_0390

Flores en auga afumada do San Xoán

 

Pola mañanciña o orballo dáballe un aspecto máxico. Ao saír fóra aínda chegaba o recendo a fume de San Xoán. Cheiraba a verán. A noite máxica xa fuxira, pero quedaba un ronsel de pérolas nas roseiras, nas follas da abelaneira, na terra. A mañá rezumaba serenidade. Verde, amarelo tímido, coral, vermello,branco… da herba, das rosas, dos amorodos, das flores.

A casa floreada para espantar meigas, os pétalos en auga para facer un pacto coa eterna xuventude e coa fermosura.

A mañá do 24, do día de San Xoán, sempre na memoria.

HERBA EN MAIO

 

Hoxe está a herba medrada, a auga e o sol axudáronlle a medrar ben. Mais o xardín toca coidalo. Imos pasar o cortacéspede e de paso contactamos un pouco coa mai NATURA. Estase ben ao agocho da terra, da súa humidade que aínda se respira e penetra na pel, a súa lentura. A súa cor marrón escura, coma o chocolate. E a cor das flores. De momento aínda estamos no tempo do verde, e da luz. Hoxe o sol agasállanos.

MUIÑO

Imaxe

image

TECER o vento. Ver correr cavalos

na beira do solpor, ceibes as crinas

nun ar de bálsamos, e a chaira

longuísima estendendo-se ao infinito. 

E rompe a danza: o galerón llanero

como outrora na Ática danzaban 

a corpo nu meniñas tremerosas…  

Última fuxida a Harar, Antón Avilés de Tamarancos

Furia. Coma nos versos de Avilés, o muíño do Escádebas viu correr cabalos ao solpor, eran cabalos de fervenza, con crinas erguéndose con furia, coa velocidade da auga nova que vén de lle nacer á terra. O vello muíño, con guedellas de hedras, co ollo chosco e a boca aberta berrándolle ás linguas falangueiras que esvaran inquedas. O vello muíño, galerón chairego, capitán empulingado vixiando xanas e mouras, abelaneiras e bidueiras.

Acougo. E logo máis abaixo, un borboriño sereno, acougante.  A terra a cheirar humidades das penas, co brión recén posto.

pasado e presente

enredados na espiral do tempo, o pasado -coa súa cor granate, a súa forma repoluda, sen cabelos- olla o esplendor do gromo que vai amosar o seu esplendor en cuestión de días -son rosas fortes e varudas, e toman o seu tempo para facerse- 

no esplendor das follas verdes óllanse, fálanse, cunha pequena distancia vital, non se tocan, ou mellor dito, están tan próximos que case se tocan…

o pasado sempre ao axexo, sempre acompañando o presente…

e a rosa hoxe xa é moza… e o vello pasado segue a comtemplala desde a súa serenidade 

Maio longo… maio longo,
todo cuberto de rosas,
para algús telas de morte;
para outros telas de vodas.
Maio longo, maio longo,
fuches curto para min:
veu contigo a miña dicha,
volveu contigo a fuxir.

Rosalía de Castro (1993), Follas Novas (Vigo: Galaxia)

E mentres escribía, acompañábame a música de Alan Stivell
 

NOITE DE LÚA

IMAXE: 

Aquela noite meiga a lúa deixouse fotografar. Estabamos a estrear máquina nova e noites de primavera. 

Hoxe chove, chove, chove… Non se ve a lúa. Mais seguro que aló na Chaira as ras seguen a cantar os seus rítmicos sons nunha danza nupcial repetida primavera tras primavera. E polo día o cuco a cantar, a falarnos coa súa aguda e forte voz, que chega a todos os recunchos da Terra Chá. Escóndese entre os piñeirais, entre os soutos, xunto co peto, co xílgaro, co merlo, coa bubela… Xa os vin e escoitei a todos este venres, e foi volver ao paraíso, onde semana tras semana éncheseme o peito para poder regresar ao Morrazo, e traer novas do rural ás terras mariñas, onde tamén se intúe a voz de sereas que dormen agochadas nas illas.

POEMA:

ROMANCE DE LA LUNA, LUNA
La luna vino a la fragua
con su polisón de nardos.
El niño la mira mira.
El niño la está mirando.
En el aire conmovido
mueve la luna sus brazos
y enseña, lúbrica y pura,
sus senos de duro estaño.
Huye luna, luna, luna.
Si vinieran los gitanos,
harían con tu corazón
collares y anillos blancos.
Niño,  déjame que baile.
Cuando vengan los gitanos,
te encontrarán sobre el yunque
con los ojillos cerrados.
Huye luna, luna, luna,
que ya siento sus caballos.
Niño, déjame, no pises
mi blancor almidonado.
El jinete se acercaba
tocando el tambor del llano.
Dentro de la fragua el niño,
tiene los ojos cerrados.
Por el olivar venían,
bronce y sueño, los gitanos.
Las cabezas levantadas
y los ojos entornados.
Cómo canta la zumaya,
¡ay cómo canta en el árbol!
Por el cielo va la luna
con un niño de la mano.
Dentro de la fragua lloran,
dando gritos, los gitanos.
El aire la vela vela.
El aire la está velando.

Romancero gintano, Federico García Lorca

FLORES DE ABRIL

Nesta noite de finais de abril, cando nalgún tempo ten nevado, a destempo iso si… Nesta noite en que ameazan rachas atemporaladas de vento… detéñome nas imaxes de comezos de abril. Os narcisos agromaron e encheron de vida o noso xardín, pletóricos. Logo da choiva, a herba e as árbores tamén han estar espectaculares, con ese verde provocador, que incita ao desfrute da vida. Árbores que semellan adolescentes, no seu inicio da forza da vida, cos gromos a rebentar. 

E acompañando os narcisos, os versos de Olga Novo, que sempre me devolven á terra:

“Deusa campesiña:

Estades enterrados en min. Con vós fago flores. Humus. Turba. Fosilizo sentimentos coma xoias subterráneas. Vede que para sempre quedades en min vivos.

Non hai que temer. Senón amar.

Cráter, Olga Novo

PETO

Imaxes tiradas do sitio web http://www.rios-galegos.com/ave1920.htm

O PETO

A propiedade do peto é que co seu peteiro escava as árbores, e unha vez que ten feito un gran burato, fai dentro o seu niño. Entón se alguén lle tapona o burato con leña ou pedras, el mesmo vai inmediatamente e trae unha herba e con esta herba toca aquilo que está obstruído e ao momento o levanta. E pode, xa que logo, volver ao seu propio niño.

Hai que reducir esta propiedade a un símbolo: se algún demo che atoase o niño, isto é, o camiño que leva á patria celestial, amósoche o camiño para volver cara á gloria celestial ou cara á propia patria cunha herba, é dicir, coa virtude e con boas obras, coas que se liberará aquilo que está obstruído, é dicir, todo impedimento  que che impide regresar á túa propia patria: pois a nosa patria é a gloria eterna, tal como dixo Boecio: “Mostrareiche o camiño por onde poderás volver á túa patria”, etcétera.

LIBELLUS DE NATURA ANIMALIUM. Libriño sobre a natureza dos animais, Tradución de Raúl Gómez Pato, Ed. Positivas

Sempre sentín curiosidade por saber o que eran os bestiarios. Co tempo fun atopando bos exemplos. Un deles é esta tradución de Raúl Gómez Pato. 

Os animais serven para simbolizar actitudes, virtudes, vicios… E para ollar neles bos exemplos de como actuar. Son sabios e debemos telos moito máis en conta do que os temos. E senón, ollade, se tomaramos o exemplo do peto, non nos amedrentariamos, salvariamos obstáculos, eses muros que hoxendía non  somos quen de saltar. Fáltanos ese sentido común, innato, que posúen os seres da natureza. O ser humano xa non pertence ao cosmos, ou máis ben, nunca pertenceu. Pero se nalgún tempo careceu de sentido común, é este século XXI un bo exemplo. 

Das imaxes que escollín, paréceme especialmente entrañable a segunda, o peto coa cabeciña asomando polo niño. Téñoos visto voar aló pola chaira luguesa. Ao principio, non os distinguía ben. Mais é ben sinxelo, o seu voo semella o dun parrulo, e a súa plumaxe de vivas cores, con ese dorso (ou peto, que non sei ben, eu só son quen de observalo cando voa) gordecho e ancho, amarelado, as cores brillantes do pavo real. De simpático voo, xoguetón, un pouco trasno.

É un dos habitantes do noso medio rural, e para demostralo, esta composición popular que testemuña o seu protagonismo, e que foi tomada desa páxina encantada, chamada http://www.galiciaencantada.com: 

—Pico*, pico, Mazarico,
quen che deu tamaño pico?
—Deume Deus este traballo
pra picar neste carballo.
Piquei e repiquei, 
sete graus de millo encontrei.
E leveinos ó mercado
pra comprar un cocho cebado;
e leveinos ó muín,
i o muín a moer
e os ratiños a comer;
i agarreirnos polas orellas
e tireinos entre as ovellas;
i agarreirnos polo rabo
e tireinos contra aquel cabo.
Caba, cabo cabanón,
mamache nun cagallón.

PRIMAVERA

Vine a ver florecer los cerezos,

yazgo bajo las ramas en flor

y duermo.

BUSON

A primavera chama ás nosas portas. As prímulas xa florecen e fachendean nos nosos xardíns. O banco do xardineiro espera, nos solpores do inverno -este ano ben soleados- a que acouguemos logo dunha semana chea de trafegos e trasegos. Descansarán os nosos corpos serenamente ao abeiro dos bulbos en flor, dos tenros xacintos, dos xoviais narcisos, dos iris violáceos e das últimas camelias. Os nosos pensamentos voarán na procura de paraxes imaxinarias.

E como di o haiku viremos ver florecer a terra, xaceremos ao pé das árbores, e durmiremos, e soñaremos, porque os soños constituirán o zume que nos manteña vivos. E entón saberemos que a primavera está ao noso carón, corpo a corpo.

Sempre na espiral do tempo que vai e vén.